Y Pethau Sylfaenol

Gwnewch

Gadewch iddyn nhw wylio'ch ceg

Pan allwch chi, ewch i lawr i'w lefel nhw, wynebwch nhw, a chadwch gyswllt llygaid wrth siarad. Nid dim ond am deimlo eu bod yn cael eu clywed mae hyn — mae gweld sut mae'ch ceg yn symud go iawn yn eu helpu i ddysgu copïo'r siapiau a'r synau eu hunain.

Dyma un o'r rhesymau cliriaf hefyd pam mae sgwrs go iawn yn well na sgrin: dyw sgrin ddim yn ymateb i'r hyn mae'ch plentyn newydd ei wneud, ac dyw hi ddim yn rhoi wyneb go iawn iddyn nhw, o'u blaenau, i'w wylio a'i gopïo.

Gwnewch

Ei adleisio'n ôl, ychydig yn fwy

Pan mae'ch plentyn yn dweud gair — hyd yn oed un gair — ailadroddwch ef yn ôl yn gynnes, ac ychwanegwch dipyn bach mwy ato. Dydych chi ddim yn eu cywiro. Dim ond dangos iddyn nhw'r fersiwn llawnach o'r hyn maen nhw eisoes yn ceisio'i ddweud.

Mae geiriau enwi fel arfer yn dod gyntaf. Pwyntiwch at bêl las gyda'ch gilydd, a'r gair cyntaf fydd ganddyn nhw fel arfer yw "pêl." Dyna'r foment i ganmol ac ailadrodd, gan ychwanegu tipyn bach mwy bob tro:

Nhw: "Pêl!"
Chi: "Dyna ni, y bêl — y bêl las."

Wrth iddyn nhw ddechrau cyfuno geiriau eu hunain, gwnewch yn union yr un peth, un cam ymhellach:

Nhw: "Pêl las glaswellt."
Chi: "Dyna ni, y bêl las ar y glaswellt."

Yr un syniad y ddau dro — ei glywed, ei ddathlu, a rhoi'n ôl fersiwn ychydig yn llawnach. Dim prawf, dim "dwedwch e'n iawn." Dim ond dangos iddyn nhw beth sy'n dod nesaf.

Gwnewch · tua oedran cyn-ysgol

Cynhwyswch y gwrthwyneb hefyd

Unwaith mae'ch plentyn yn enwi pethau'n gywir yn hyderus, gallwch ychwanegu un haen arall — nid cywiro camgymeriad, gan eu bod eisoes yn gywir, ond ychwanegu cyferbyniad. Cadarnhewch beth ydyw, ac enwch beth nad ydyw, yn yr un anadl.

Nhw: "Pêl werdd yw hi!"
Chi: "Dyna ni, pêl werdd ydy hi, nid pêl las."

Mae geiriau fel "nid" yn ddarn bach o iaith ynddyn nhw eu hunain, a dyma ffordd wirioneddol dyner o'u cyflwyno — o fewn canmoliaeth, byth fel cywiriad, fel nad yw byth yn teimlo eu bod nhw wedi gwneud unrhyw beth o'i le.

Gwnewch · tua oedran ysgol

Dewch o hyd i rywbeth arall mae'n debyg iddo

Unwaith mae'ch plentyn yn gyfforddus yn enwi ac yn disgrifio pethau ar eu pen eu hunain, gallwch ymestyn tipyn bach ymhellach — cymharu'r hyn maen nhw'n ei ddisgrifio â rhywbeth arall yn gyfan gwbl, nid dim ond ychwanegu mwy o fanylion at yr un peth.

Nhw: "Mae'r bêl yn las."
Chi: "Dyna ni — mae mor las â'r awyr!"

Does gan bêl a'r awyr ddim byd yn gyffredin â'i gilydd, ar wahân i'r un nodwedd honno — ac mae sylwi ar hynny'n gam go iawn ymlaen o enwi neu ddisgrifio'n unig. Dyma ddechrau gweld sut gall pethau tra gwahanol yn y byd fod yn perthyn i'w gilydd o hyd.

Gwnewch · tric un rhiant

Benthycwch alaw

Mae rhigymau meithrin yn gweithio am mai ailadrodd yw'r holl bwynt iddyn nhw — felly benthyciwch hynny. Cymerwch alaw mae'ch plentyn eisoes yn ei hadnabod, a rhowch eiriau syml eich hun iddi, wedi'u canu ar loop.

Roedd un rhiant yn arfer canu hyn i alaw "This Old Man" (yr un "nick nack paddy wack"):

Chi (wedi'i ganu): "Beth yw dy enw di?"
Chi (wedi'i ganu, yn ateb drosti): "Rosie!"

Wedi'i ganu'r un ffordd, ar loop, am gyfnod — nes i un diwrnod, atebodd gyda'i henw ei hun, ar yr union eiliad iawn.

Mae alaw mae hi eisoes yn ei hadnabod yn gwneud gair yn llawer haws i'w ddal a bod eisiau ei ailadrodd nag y byddai'r un gair wedi'i ddweud yn blaen byth yn gallu bod.